Eindelijk vakantie!

Nu de vakantie periode is aangebroken, kijkt menig mens reikhalzend uit naar het moment om het drukke bestaan achter zich te laten en eens even lekker te ontspannen. Even geen verplichtingen, stress of dagelijkse beslommeringen. Het hoofd even helemaal leeg maken. Is het wachten om te ontspannen tot een vakantie nou wel zo gezond?

ontspannen adj ≠nerveus; =relaxed; rustig
◊ een ontspannen indruk maken

ontspannen v r ( sg pt ontspande zich pp heeft zich ~ ) =relaxen; bewust iets doen waarvan je uitrust en rustig wordt

Verankerd in het DNA van het grootste gedeelte van Noord West Europa is de gedachte dat er eerst hard gewerkt moet worden, voordat er ontspannen mag worden. Eerst zaaien en dan pas oogsten. Niet voor niets wordt iemand die vaker dan 1 of 2 keer op reis gaat een tikkeltje jaloers, maar vooral veroordelend aangekeken. Dat kun je toch niet maken! Waar haal je het geld en de tijd vandaan? Moet er niet gewerkt worden? Herkenbaar?

Toch is het ontspannen tussen het werken door veel beter voor je welzijn dan je zou denken. Door tussentijds te ontladen van inspanning en stress voorkom je dat de werking van je hersenen achteruit gaat (1). Op de korte termijn lijkt het misschien handig om de pauze over te slaan om iets af te maken, maar op de lange termijn is het dus onverstandig om je rust niet te nemen.

Ook mentaal moet je afstand kunnen nemen van het gedane werk en de stress die je hebt opgelopen bij je dagelijkse activiteiten. Soms zal de piek van stress niet zo hoog zijn en zal je dit niet eens meer opmerken, maar ook stress hoopt zich op in het lichaam en kan op lange termijn schadelijk zijn voor je gezondheid (2).

Aangezien niet iedereen de middelen heeft om een aantal keren per jaar op reis te gaan, is het raadzaam om deze ontspanning regelmatig, zo niet dagelijks op te zoeken. Hierdoor kun je de nieuwe dag weer schoon en fris beginnen.

Serieus ontspannen

In een onderzoek van Robert Stebbins (3) is naar het verschil tussen achteloos en serieus ontspannen gekeken. Achteloze ontspanning geeft een kortdurend, maar directe voldoening. Voor dit type ontspanning is geen vaardigheid of training nodig. Het gaat hier bijvoorbeeld om: tv kijken en surfen op internet.

Onder serieuze ontspanning vat Stebbins het leren van iets nieuws. Je bent bijvoorbeeld bezig met het verzamelen van iets, met muziek maken of schilderen. Je gaat ergens in op en wordt er steeds beter in. Serieuze ontspanning is niet alleen kortdurend, je wordt er blijvend gelukkiger van.

Enkele tips voor ontspanning

Ga wandelen of fietsen in de natuur
Actief bezig zijn en tegelijk de wonderen van de natuur aanschouwen. Even helemaal weg van die soms vieze en drukke stad, luisterend naar de vogels of het kletterende water. Al vanaf 20 minuten zou je het ontspannende effect van de natuur merken.

Ga klussen in huis of tuin
Voor sommigen zal het even oefenen zijn, maar een nieuwe klus of het onderhouden van de tuin kan erg ontspannend zijn. Zeker als je na die tijd van het resultaat kunt genieten.

Medidatie en Yoga
Meditatie en yoga hebben een positief effect op het lichaam, niet alleen zorgt het voor een rust moment tijdens de sessie, ook op de lange termijn helpt het de stress tegen te gaan (4).

Sporten
Sport verbeterd de werking van het herstel van die onderdelen in de hersenen die jouw stressgevoel afremmen en daarmee ook de productie van stresshormonen. Verder helpt het om je lichaam sterk en gezond te houden, waardoor je de gevolgen van stress beter aan kunt.

Diep ademhalen
Een van de meest eenvoudige, effectieve manieren is het beheersen van je ademhaling. Een ondiepe, snelle ademhaling in de borst geven een verhoogde spanning, terwijl een diepe ademhaling stress vermindert en de antioxidant activiteit verhoogt. De sleutel tot een diepe ademhaling is dat je langzaam inademt met zowel je borst als een ontspannen buik tot je ribbenkast uitzet en je longen zich volledig vullen met zuurstof.

Geen telefoon of social media
De hoeveelheid aan informatie die we tegenwoordig via een telefoon kunnen ontvangen is overweldigend. Leeg die telefoon eens weg om echt tot rust te kunnen komen.

Zet de tv eens wat vaker uit en lees een boek
Het lijkt even ontspannend, een paar uurtjes tv kijken. Even niets, maar tijdens het kijken naar tv komt er veel informatie op je af, soms ook niet altijd even goed om te zien. Ook is de houding en het vaak ongezonde eet gedrag dat bij tv kijken komt, niet goed voor de gezondheid.

Luister naar muziek of bezoek een concert
Het luisteren naar je favoriete muziek zorgt voor een gelijktijdige stimulatie van verschillende delen van de hersenen. Het gevolg is een betere herinnering, een beter geheugen en minder stress. Daarnaast activeert muziek de aanmaak van onder meer het gelukshormoon dopamine, wat als gevolg heeft dat we blij of emotioneel worden van muziek. Let wel bij het bezoeken van een concert dat je je oren goed beschermd om ook op latere leeftijd nog van je favoriete muziek te kunnen genieten.

Bezoek een wellnessresort of ga in bad
Even in de sauna of thuis in een bad is bij de meesten wel bekend als een goede manier om te ontspannen. Niet voor niets schieten deze resorts als paddenstoelen uit de grond. In Scandinavië wisten ze al jaren dat het kwijt raken van afvalstoffen door te zweten erg goed is voor het lichaam.

Neem een borrel
Op de kort termijn en in mate kan een borrel goed zijn om het stressniveau te verlagen. Al zijn de gevolgen bij grotere hoeveelheden weer nadelig.

Lachen
We wisten het natuurlijk allang, maar lachen is hartstikke gezond. Het zorgt ervoor dat je stress hormonen afnemen, je immuun systeem versterkt wordt en je bloeddruk omlaag gaat. Allemaal dingen die je kunnen helpen stress te verminderen. Dus als het stoom uit je oren komt, ga dan vooral even grappige filmpjes kijken.

Eet pure chocolade
Het eten van pure chocolade stopt het aanmaken van het stress hormoon.

Zoenen
Tijdens het zoenen wordt endorfine aangemaakt. Dit (geluks)hormoon zorgt er voor dat de kans op stress en depressie afneemt.

Neem een huisdier
Mensen met een huisdier hebben een lagere bloeddruk en vinden vaak troost in de aanwezigheid van hun trouwe dierlijke metgezel.

Heeft de vakantieperiode je niet genoeg ontspanning kunnen geven? In het volgende deel meer tips over het ontspannen en loslaten van stress tijdens het werk.

bronnen
(1) onderzoek
(2) onderzoek
(3) onderzoek
(4) onderzoek